make¶
make buduje pliki według reguł zapisanych w pliku Makefile. Przy kolejnym
uruchomieniu buduje tylko to, co się zmieniło od poprzedniego razu.
Przykład na tej stronie to program nwd, który wypisuje największy wspólny
dzielnik i najmniejszą wspólną wielokrotność dwóch liczb
(nwd.tar.gz):
curl -LO https://srodowisko.tcs.uj.edu.pl/build/nwd.tar.gz
tar xzf nwd.tar.gz && cd nwd
nwd/
├── include/
│ ├── nwd.h int nwd(int a, int b);
│ └── nww.h int nww(int a, int b);
└── src/
├── main.c #include "nwd.h", "nww.h"
├── nwd.c #include "nwd.h"
└── nww.c #include "nwd.h", "nww.h"
Reguły¶
Makefile składa się z reguł:
target: prerequisites
recipe
- target: plik, który reguła tworzy;
- prerequisites: pliki, z których target powstaje;
- recipe: polecenia powłoki, które tworzą target. Każda linia recipe musi zaczynać się tabulatorem, nie spacjami.
nwd: src/main.c src/nwd.c src/nww.c
gcc -Iinclude src/main.c src/nwd.c src/nww.c -o nwd
Tabulator
Przykłady skopiowane z tej strony mają wcięcia ze spacji, bo strona zamienia
tabulatory na spacje. W Makefile zamień je z powrotem na tabulator,
ręcznie albo poleceniem sed -i 's/^ /\t/' Makefile (cztery spacje na
początku linii zamienia na tabulator).
make bez argumentów buduje pierwszy target w pliku, make nazwa wskazany.
Recipe jest wykonywana tylko wtedy, gdy target nie istnieje albo któryś
z prerequisites jest od niego nowszy: make porównuje czasy modyfikacji plików.
$ make
gcc -Iinclude src/main.c src/nwd.c src/nww.c -o nwd
$ make
make: 'nwd' is up to date.
$ touch src/nwd.c # czas modyfikacji = teraz, jakbyśmy edytowali plik
$ make
gcc -Iinclude src/main.c src/nwd.c src/nww.c -o nwd
make wypisuje każde polecenie przed wykonaniem. Jeśli któreś się nie
powiedzie (kod wyjścia różny od 0), make przerywa pracę.
Pliki obiektowe¶
Kompilacja dużego projektu trwa długo. Jeśli każdy plik .c kompilujemy do
osobnego pliku obiektowego, po zmianie jednego pliku wystarczy skompilować
tylko jego i zlinkować program od nowa.
nwd: src/main.o src/nwd.o src/nww.o
gcc src/main.o src/nwd.o src/nww.o -o nwd
src/main.o: src/main.c
gcc -Iinclude -c src/main.c -o src/main.o
src/nwd.o: src/nwd.c
gcc -Iinclude -c src/nwd.c -o src/nwd.o
src/nww.o: src/nww.c
gcc -Iinclude -c src/nww.c -o src/nww.o
Prerequisite jednej reguły może być targetem innej. Żeby zbudować nwd, make
najpierw sprawdza (rekurencyjnie) każdy plik .o:
$ touch src/nwd.c
$ make
gcc -Iinclude -c src/nwd.c -o src/nwd.o
gcc src/main.o src/nwd.o src/nww.o -o nwd
Nagłówki¶
src/main.c dołącza nww.h. Po zmianie nww.h plik src/main.o jest więc
nieaktualny. make o tym nie wie, bo nie czyta kodu w C, tylko porównuje
czasy plików z prerequisites. Dlatego nagłówki dopisujemy do prerequisites:
src/main.o: src/main.c include/nwd.h include/nww.h
gcc -Iinclude -c src/main.c -o src/main.o
src/nwd.o: src/nwd.c include/nwd.h
gcc -Iinclude -c src/nwd.c -o src/nwd.o
src/nww.o: src/nww.c include/nwd.h include/nww.h
gcc -Iinclude -c src/nww.c -o src/nww.o
$ touch include/nww.h
$ make
gcc -Iinclude -c src/main.c -o src/main.o
gcc -Iinclude -c src/nww.c -o src/nww.o
gcc src/main.o src/nwd.o src/nww.o -o nwd
clean i .PHONY¶
Reguła nie musi tworzyć pliku. Target clean to nazwa czynności: usuwa
wszystko, co zbudował make.
clean:
rm -f nwd src/main.o src/nwd.o src/nww.o
.PHONY: clean
rm -f: brak błędu, gdy plików już nie ma.maketraktuje każdy target jak nazwę pliku. Gdyby istniał plikclean, a reguła nie ma prerequisites,makeuznałby target za aktualny:make: 'clean' is up to date..PHONYwymienia targety, które nie są plikami. Ich recipe wykonują się zawsze. Typowe:all,clean,test,install.
Zmienne¶
CC = gcc
CPPFLAGS = -Iinclude
CFLAGS = -Wall -Wextra -g
nwd: src/main.o src/nwd.o src/nww.o
$(CC) src/main.o src/nwd.o src/nww.o -o nwd
src/main.o: src/main.c include/nwd.h include/nww.h
$(CC) $(CPPFLAGS) $(CFLAGS) -c src/main.c -o src/main.o
Zmienną odczytujemy przez $(NAZWA). Programy i ich opcje trzymamy
w zmiennych, żeby każdy mógł je zmienić bez edycji pliku. Wartość podana
w wierszu poleceń zastępuje tę z Makefile:
make CC=clang
make CFLAGS="-O2 -Wall"
Nazwy są umowne, ale używa ich każdy (także wbudowane reguły make):
| Zmienna | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
CC |
kompilator C | gcc |
CPPFLAGS |
opcje preprocessora | -Iinclude -DNDEBUG |
CFLAGS |
opcje kompilatora | -Wall -Wextra -g -O2 |
LDFLAGS |
opcje linkera | -Llib |
LDLIBS |
biblioteki | -lm |
-I i -D to opcje preprocessora, więc należą do CPPFLAGS. Tak robią
wbudowane reguły make i ./configure.
Wartość z wiersza poleceń zastępuje całą zmienną: make CPPFLAGS=-DDEBUG
usunęłoby -Iinclude i kompilator nie znalazłby nagłówków. Dlatego opcje,
bez których projekt się nie zbuduje, można trzymać w osobnej zmiennej,
a CPPFLAGS i CFLAGS zostawić użytkownikowi:
ALL_CPPFLAGS = -Iinclude $(CPPFLAGS)
src/main.o: src/main.c include/nwd.h include/nww.h
$(CC) $(ALL_CPPFLAGS) $(CFLAGS) -c src/main.c -o src/main.o
Rodzaje przypisań:
A = $(B) x # rozwijane przy każdym użyciu (B może być zdefiniowane później)
A := $(B) x # rozwijane raz, w tym miejscu
A ?= x # tylko jeśli A nie ma jeszcze wartości
A += y # dopisanie na końcu
Przykład różnicy między = i :=:
nazwa = main.c
plik = src/$(nazwa) # przy użyciu: src/nwd.c
plik2 := src/$(nazwa) # od razu: src/main.c
nazwa = nwd.c
$(shell polecenie) wstawia to, co polecenie wypisało, np.
TODAY = $(shell date +%F). Zmienne powłoki w recipe
piszemy z podwójnym $$, bo pojedynczy $ należy do make:
show:
for f in src/*.c; do echo "$$f"; done
Pattern rules¶
Trzy reguły dla plików .o różnią się tylko nazwą. Zastępuje je jedna
pattern rule:
CC = gcc
CPPFLAGS = -Iinclude
CFLAGS = -Wall -Wextra -g
OBJS = src/main.o src/nwd.o src/nww.o
nwd: $(OBJS)
$(CC) $^ -o $@
src/%.o: src/%.c
$(CC) $(CPPFLAGS) $(CFLAGS) -c $< -o $@
src/main.o: include/nwd.h include/nww.h
src/nwd.o: include/nwd.h
src/nww.o: include/nwd.h include/nww.h
clean:
rm -f nwd $(OBJS)
.PHONY: clean
% pasuje do dowolnego tekstu, takiego samego po obu stronach: src/nwd.o
powstaje z src/nwd.c. Reguły bez recipe tylko dopisują prerequisites.
Automatic variables, dostępne w recipe:
| Zmienna | Znaczenie | W regule src/%.o: src/%.c dla src/nwd.o |
|---|---|---|
$@ |
target | src/nwd.o |
$< |
pierwszy prerequisite | src/nwd.c |
$^ |
wszystkie prerequisites (bez powtórzeń) | src/nwd.c include/nwd.h |
$? |
prerequisites nowsze od targetu | |
$* |
tekst dopasowany do % |
nwd |
Kilka funkcji do list plików:
SRCS = $(wildcard src/*.c) # pliki pasujące do wzorca
OBJS = $(SRCS:.c=.o) # zamiana końcówki: src/main.o ...
OBJS = $(patsubst src/%.c,build/%.o,$(SRCS)) # zamiana według wzorca
make ma też reguły wbudowane, m.in. %.o: %.c z recipe
$(CC) $(CPPFLAGS) $(CFLAGS) -c. Dlatego warto trzymać się nazw zmiennych
z tabeli powyżej. Wszystkie reguły i zmienne wypisuje make -p.
Automatyczne zależności¶
Listy nagłówków może pisać kompilator:
CC = gcc
CPPFLAGS = -Iinclude -MMD -MP
CFLAGS = -Wall -Wextra -g
OBJS = src/main.o src/nwd.o src/nww.o
DEPS = $(OBJS:.o=.d)
nwd: $(OBJS)
$(CC) $^ -o $@
src/%.o: src/%.c
$(CC) $(CPPFLAGS) $(CFLAGS) -c $< -o $@
clean:
rm -f nwd $(OBJS) $(DEPS)
.PHONY: clean
-include $(DEPS)
-MMD: kompilując src/nww.c, gcc zapisuje też src/nww.d, czyli
regułę w składni make. -MP dopisuje puste reguły dla nagłówków (dwie
ostatnie linie):
src/nww.o: src/nww.c include/nwd.h include/nww.h
include/nwd.h:
include/nww.h:
- Bez
-MP, po usunięciu nagłówka,makezatrzyma się z błędemNo rule to make target 'include/nww.h'. -include: wczytaj pliki.d. Minus oznacza brak błędu, gdy plików jeszcze nie ma, czyli przy pierwszym budowaniu. Wtedy i tak kompiluje się wszystko.- Nowy
#includew kodzie trafi do pliku.dprzy najbliższej kompilacji.Makefilenie wymaga zmian.
Przydatne opcje¶
| Polecenie | Działanie |
|---|---|
make -n |
wypisz polecenia, nie wykonuj ich |
make -B |
zbuduj wszystko od nowa |
make -j8 |
do 8 poleceń naraz |
make -s |
nie wypisuj poleceń |
make -C katalog |
uruchom make w innym katalogu |
make -f plik |
użyj innego pliku niż Makefile |
W recipe: @ na początku linii ukrywa ją (@echo Gotowe), - każe
zignorować jej błąd (-rm plik).
make nie zauważa zmian w samym Makefile. Po zmianie opcji kompilacji
zbuduj wszystko od nowa: make clean && make albo make -B.